droge kwast

Terug in de tijd. Karl Blossfeldt. Met een zelfgemaakte houten camera nam hij foto's van planten als didactisch materiaal voor zijn tekenlessen. Dat deden wij gisteren ook. Zijn foto's gebruiken om te leren kijken naar de bouw van een plant, naar licht en donker. Met inkt en droge kwast.
Mijn mond viel open van verbazing.

De kinderen zitten in de 3de graad van de basisschool.

vastleggen

Die enkele momenten dat de zon door de grijze vaste lucht breekt doet wonderen. Het spel van licht en donker. Daar vertraag ik voor. Hou stil. Jaren terug had ik mijn schetsboek en potlood gegrabbeld. Een stoel neergepoot waar ik het goed vond en het vastgelegd op papier. Nu neem ik het apparaat en leg het moment in enkele klikken vast. Vroeger overwoog ik wat ik fotografeerde. Nu nog. Anders.
Vandaag vraagt alles maar enkele minuten. Ik kijk. Probeer opnieuw en kan selecteren wat bruikbaar is. Toen was het een lange mysterieuse weg. Twaalf of vierentwintig beelden, soms zesendertig (als ik me goed herinner). Met spanning afwachten tot in zwart en wit zich langzaam het beeld aftekende op fotopapier. Nu evenveel beelden die vaak met een klik verwijderd worden met het label: niet goed genoeg.

En als ik verdwaal. In de schaduwrijke uren. Tussen die dagelijkse potloodnotities van grote namen. Als ik dat potloodgenieten in krullen en stippen zie. In arceringen. Licht en donkervol gekrast. Dan denk ik zoals gisteren. Bonnard, man. Ik moet nog meer vertragen. Stil zitten voor dat spel. Meer mijn potlood slijpen.

Zou Bonnard evenveel geschetst hebben als hij een digitaaltje in de broekzak had en zijn schetsboek op de tafel?

schaduw

Het was mooi geweest hadden we gisteren in het kinderatelier onze eigen schaduw kunnen volgen. Helaas. De zon was niet te bespeuren. Zonder zon is jouw schaduw er wel, die speelt gewoon verstoppertje. 'Mijn schaduw en ik' van Piet van Oudheusden en Isabelle Vandenabeele is de basis voor onze zoektocht naar wat we kunnen doen met houtskool en kneedgom. De kneedgommen kregen tussendoor allerlei gekke trek- en duwvormen. Ik zag kindersnoeten die uit de schoorsteen leken gevallen.
Ze hadden er lang naar uitgekeken om die gekke gom eens te gebruiken. Ik hoop dat ze het leuk vonden.

Tweeluiken van Floor en Aline. De schaduwen van Yente en Elina zie je nog net het raam uitwippen.

voor marie

Als een lief kind jou vraagt of je iets in haar poëziealbum wilt tekenen, dan zeg je zonder nadenken volmondig ja. Ik toch.
Voor Marie. Van het bos, de uil en mij. Met een zoen van de juf.

gebundeld

en opgehangen in het kinderatelier

muurtekenen

Tekenen met kleurpotlood. Nadenken over hoe jezelf kleurt. Het helemaal anders doen. Leren waarnemen. Uitproberen wat eerst te moeilijk lijkt en toch slagen.

Muurtekeningen van Ilias, Floor, Amélie en Briek.

glooien

Glooiend landschap in de verte. Of dichter dan ik kan vermoeden.

opengevouwen

Maanden terug zag ik een foto. Een kind staat op bed en tekent de wand van zijn kamer vol met potlood.  Elk huis kent wel ergens een stukje muur waar onder een nieuw laagje verf een kindertekening schuilt. Waar na een verse verfbeurt de waterverfdoos is uitgeprobeerd....

Die foto stak ik in mijn inspiratiemap. Af en toe kijk ik die door. En soms. Heel soms groeit daar beetje na beetje een opdracht uit. Heel rustig in het hoofd. Tot alles samenvalt. Gepland wordt en uitgeschreven.

Morgen is het opnieuw kinderatelier na een kleine kerstpauze. We halen onze kleurdoos boven. Tekenen. Tekening boven tekening. Kiezen wat we willen laten zien. Kleuren deze keer niet alles netjes in. Een opengevouwen kamer met tekeningen.

Vandaag heb ik het zelf nog eens uitgetest. Om er zeker van te zijn dat ik niets over het hoofd zag.
En nu hopen dat de kinderen heel veel goesting hebben.

gebloemde dagen

Niet echt de tijd van het jaar om met naar beneden hangend hoofd te kuieren. Ik weet het. Maar doe het maar. Je ontdekt net als ik dat hier en daar de hyacinten, krokussen en narcissen hun bladtopjes boven de grond steken. Zelfs mijn wintercyclaam komt met roze knopje boven schieten. In huis zet ik de voorjaarstrend door. De poef kreeg een blauw rozet opgenaaid (om te verhullen dat eronder de vulling zichtbaar werd). In de avonduurtjes kwam er een Fridake bij met zwierige bloemenjurk. Voor het plezier van het tekenen.

tekenen

Plezier in het tekenen. Ik lees het in 'Istanbul' van Orhan Pamuk. (Deze auteur vult weer mijn dagen). Ondertussen heb ik het ook al een aantal keer herlezen. Misschien krijg ik hier meer antwoord op de vragen die in mijn hoofd bewegen na de laatste opdracht in het kinderatelier. Want daar gaat het bij ons om. Wij spreken van goesting hebben. Plezier in het tekenen. Zonder kunnen we geen stap verder zetten.

Ik hield ervan om bomen te tekenen. Ik maakte een tekening van een boom. Eén enkele boom. Dan gaf ik hem razendsnel takken en bladeren. Ik tekende de bergen op de achtergrond die tussen de takken en het gebladerte zichtbaar waren. Daar weer achter zette ik twee nog grotere bergen. Geïnspireerd door de Japanse prenten die ik later zag plaatste ik helemaal achteraan de hoogste en gevoeligste berg. Mijn hand wist inmiddels precies hoe hij die moest tekenen. De wolken en de vogels die ik tekende stonden op papier zoals de vogels en de wolken die ik op plaatjes had gezien. Ik tekende ze na van mijn herinnering aan die plaatjes, maar het waren mijn tekeningen en de bomen, bergen en wolken stonden erbij alsof ze echt waren. Als de tekening bijna af was kwam het leukste. Op de top van de hoogste berg, achter de bergen in de verte, gaf ik de sneeuw aan....

Het plezier ging ook gepaard met weten dat je gewaardeeerd wordt, dat hij een knuffel of een kus kon krijgen. Een verrijking van het leven. Blanco tekenpapier strelen en van de geur houden van verfdozen, potloden.

Florence maakt deze dagen wat ruimte in haar kast. Ze vond haar schetsboek 'Engeland' terug. Links steeds een tafelscene met een gezellig brandende lamp. Rechts het huis, waarin dan een kind ging slapen. Bladzijde na bladzijde.
De andere tekening maakte ze naar een werk van Edgard Tytgat. Ik heb deze in veiligheid kunnen brengen. Ze lag opgerold klaar voor de papierslag. 
(Ze was vijf bij Engeland, acht bij Tytgat.)

wol*bol

O. Met B en L. Of met W en L. Voor en achter. We verkennen wol in het kinderatelier. Op groot formaat. Een spinrag van lijnen. Bolletje maken. Dopen in verf. Sporen nalaten. Knippen. Verstrooien. Kleven. Vingerhaken.

Als ik aan wol denk gaan mijn gedachten naar het schaap. Op de foto ik. Jaren geleden. In weer en wind. Begin maart. Schapen tekenend bij een collega die toen nog in de polders in Waterland-Oudeman woonde.

kinderhand

Kon ik maar schrijven dat dit mijn werk was. Niet, dus. Ik kreeg deze 'zwarte tekening' van mijn driejarig metekind Tine. Voor Alice had ze een kikker getekend. Voor mij 'gewoon een zwarte tekening'. Ik ben er verzot op. Ook de idee dat ze niet iets voor mij moet maken dat 'iets' voorstelt. Gewoon zwart. En ik zie haar hand schuiven en draaien.

Ik ben er gewoon weg van. Kan er zo lang naar kijken.

Een schildering om heel lang te koesteren.
Voor de onderste foto heb ik het werkje op papier eventjes voor het raam geplaatst, kon ik al die beweging volgen.

haas, nee haas!

Waar is haas? Ajice, waar is HAAS? De dames (Alice en Tine) hadden net wat meegeleefd met kikker die op iedereen wil lijken. Het voorlezen was even onderbroken. Plots halmde de vraag door de kamer. Niemand vond haas meer. Haas was weg. Niet in de zetel. Niet in de boekenkast. Niet op de grond. Ze moest haas hebben!

Gevonden. Op de bank aan de eettafel. EN NU KNIPPEN! Nee Tine, we knippen niet in boeken.

Maar ik wil haas hebben. Nou meme kan wel proberen haas na te tekenen. Tine kan kleuren en we kunnen het uitknippen. Zo is haas altijd bij jou. Oef. Dat was goedgekeurd. En het tekenen ging nog even verder. Ongeremd. Zonder haas was dit niet gelukt.